نکاتی از کتاب «چارلی و کارخانه شکلات‌سازی» اثر «رولد دال»

شگفتی

کتاب «چارلی و کارخانه شکلات سازی» در اساس داستانی طنزآمیز با خیال‌پردازی های عجیب و شگفت‌انگیز است. کارخانه شکلات‌سازی که بخش عمده داستان در آن جریان دارد، پر از شیرینی های خیالی و خارق‌العاده است، مانند آدامسی که سه وعده غذا را در خود جای است یا یک بستنی که زیر نور خورشید آب نمی شود. به علاوه، شکلات‌ساز عجیب و غریب، «ویلی وانکا»، و «اومپا-لومپاها» (مردان کوچکی که در کارخانه‌اش کار می کنند)، افسانه‌ای و حتی جادویی به نظر می رسند.

وقتی آقای «وانکا»، «چارلی باکت» و چهار کودک دیگر را به بازدید از کارخانه خود می برد، مخاطبین تشویق می شوند که همانند «چارلی» با شگفتی و حیرت به عجایب کارخانه‌ی «وانکا» نگاه کنند. رمان به واسطه‌ی درس هایی که آقای «وانکا» و «اومپا-لومپاها» در طول این بازدید ارائه می کنند، این نکته را مورد توجه قرار می دهد که انسان ها می توانند جهان پیرامون خود را همان‌گونه که هست، بپذیرند و از آن لذت ببرند.

کتاب «چارلی و کارخانه شکلات سازی» این ایده را مطرح می کند که داستان های عجیب و سرگرم‌کننده، ارزشمند هستند، حتی اگر بسیار دور از واقعیت و باورنکردنی به نظر برسند. برای نمونه، هنگامی که «پدربزرگ جو» درباره آقای «وانکا» و کارخانه شکلاتش برای «چارلی» می گوید، داستانی شگفت‌انگیز درباره قصری ساخته شده از شکلات را تعریف می کند که آقای «وانکا» برای «شاهزاده پوندیچری» (شاهزاده‌ای هندی) ساخته است: با لوله هایی که شکلات داغ از آن ها جاری می شود و آجرهای شکلاتی بزرگ که دیوارهای قصر را تشکیل داده‌اند. این داستان «چارلی» را شگفت‌زده می کند، و مهم‌تر از آن، راوی به این نکته می پردازد که چنین داستان های خیال‌انگیزی باعث می شود خانواده «باکت» برای مدتی فقر و گرسنگی‌شان را فراموش کنند. رمان نشان می دهد که داستان ها می توانند به انسان کمک کنند تا از شرایط نامطلوب زندگی خود فاصله بگیرد و به جهانی دیگر پناه ببرد.

درنهایت، داستان پیشنهاد می کند که مخاطبین تلاش کنند شیوه‌ی نگاه «چارلی» به جهان را الگوی خود قرار دهند، و چند راه را برای انجام این کار ارائه می دهد. در سراسر داستان، «چارلی» و پدربزرگ‌اش—که مانند خود او با نوعی شگفتی کودکانه به جهان می نگرد—بیش از دیگر شرکت‌کنندگان که با تردید و بدبینی به همه چیز نگاه می کنند، از بازدید از کارخانه لذت می برند. رمان به این صورت نشان می دهد که پذیرفتن و لذت بردن از چیزها همان‌گونه که هستند، شادی و خشنودی بیشتری را در زندگی به همراه می آورد، چون افراد با چنین نگرشی بهتر می توانند قدردان تجربه های خود باشند و بیشترین بهره را از آن ببرند.